۷مه ۲۰۲۵ یک مدل پیش‌ بینی خطر که در مجلهThe Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism  ارائه شده است، توضیح می ‌دهد که بهترین روش مداخله برای پیشگیری از دیابت نوع 2 ممکن است در افراد مبتلا به پیش ‌دیابت متفاوت باشد.

محققان از داده‌ های برنامه پیشگیری از دیابت (DPP) برای توسعه یک مدل پیش‌ بینی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲استفاده کردند. این مدل بعداً با استفاده از داده ‌های DPP و داده های افراد مبتلا به پیش‌ دیابت در مطالعه چند قومیتی آترواسکلروز (MESA) اعتبارسنجی شد.

دکتر Michael P. Bancks، دانشیار اپیدمیولوژی و پیشگیری در دانشکده پزشکی دانشگاه ویک فارست، گفت: «برای اکثر افراد در معرض خطر بالای دیابت نوع ۲، مداخله ی فشرده سبک زندگی، مداخله پیشگیرانه ی بهینه است. برای گروه کوچک ‌تری از افرادی باقی مانده که از مداخله ی سبک زندگی منتفع نشدند، استفاده از متفورمین در ترکیب با رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم، بهینه بود. مطالعه ما می ‌تواند به افراد کمک کند تا تشخیص دهند کدام مداخله می ‌تواند برای پیشگیری از ابتلای آنها به دیابت نوع ۲مناسب ترین باشد.

ایجاد یک مدل پیش ‌بینی خطر

محققان در برنامه ‌ی DPP، از بزرگسالان ۲۵تا ۸۵ساله که در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع ۲بودند، بر اساس وزن بدن و قند خون در شروع مطالعه، ثبت ‌نام کردند. داده‌ های مدل پیش ‌بینی خطر از ۲۶۴۰شرکت‌ کننده مبتلا به پیش‌ دیابت در سه بازوی مطالعه جمع ‌آوری شد: مداخله‌ ی فشرده‌ ی سبک زندگی، متفورمین به همراه مراقبت استاندارد، و دارونما به همراه مراقبت استاندارد. محققان دو مدل پیش‌بینی خطر ایجاد کردند. هر دو مدل شامل قند پلاسمای ناشتا، HbA1c، BMI، تری ‌گلیسیرید، سن، جنس و بازوی مطالعه به عنوان متغیر بودند. یک مدل شخصی ‌سازی‌ شده شامل تعامل دو به دو اضافی بین بازوی مداخله و سن،FPG  و BMI بود. مدل غیرشخصی‌ سازی‌ شده، شامل تعاملات دو به دو نبود.

دکتر بنکس، گفت: «این مدل پیش ‌بینی خطر جدید با مدل‌ های منتشر شده‌ ی قبلی متفاوت است، زیرا فرض نمی ‌کند که شرکت‌ کنندگان از هر مداخله سود یکسانی خواهند برد. ما می‌ توانیم خطر پیش‌ بینی‌ شده برای دیابت نوع ۲ را پس از شروع مداخله ‌ای که متناسب با مشخصات بالینی فرد باشد، تخمین بزنیم».

هر دو مدل با استفاده از داده‌های DPP و همچنین از ۲۱۰۴بزرگسال مبتلا به پیش ‌دیابت در اولین یا دومین ویزیت درمطالعه ی   MESAاعتبارسنجی شدند. پیامد اولیه، میزان بروز دیابت نوع ۲در ۳سال بود.

مداخله سبک زندگی برای اکثر بزرگسالان بهترین بود

میزان بروز تجمعی دیابت نوع ۲در طول ۳سال در گروه DPP، ۱۷ درصد و در گروه MESA، ۹.۸ درصد بود.

مدل شخصی ‌سازی ‌شده، آماره C بالاتری نسبت به مدل غیرشخصی سازی ‌شده داشت (۰.۷۰۷در مقابل ۰.۶۹۸).

مدل شخصی ‌سازی ‌شده، مداخله فشرده سبک زندگی را به عنوان درمان بهینه پیشگیری از دیابت در بین ۸۶ درصداز شرکت‌ کنندگان DPP تعیین کرد و متفورمین مداخله بهینه برای ۱۴ درصداز افراد باقی ‌مانده بود. در بین بزرگسالان در MESA، مداخله ی فشرده سبک زندگی درمان بهینه برای ۹۷ درصد از بزرگسالان و متفورمین برای ۳ درصد از افراد باقی‌ مانده، بهینه بود.

دارونما به همراه مراقبت‌ های استاندارد برای هیچ یک از شرکت ‌کنندگان مطلوب نبود.

زمانی که مداخله ‌ی بهینه بر اساس مدل خطر انتخاب شد، تعداد افرادی که باید تحت درمان قرار گیرند تا از یک مورد دیابت نوع ۲جلوگیری شود، ۷.۸ نفر بود. اما زمانی که همه‌ ی شرکت‌ کنندگان مداخله‌ ی سبک زندگی را دریافت کردند، ۸.۲ نفر، و زمانی که همه‌ ی بزرگسالان متفورمین دریافت کردند،۱۳.۱ نفر بود.

بر اساس تحلیل ویژگی‌ های بیماران، افراد مسن و کسانی که سطح قند خون ناشتای پایین ‌تری داشتند، بیشتر از تغییرات شدید در سبک زندگی سود می ‌بردند. در مقابل، افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری داشتند، احتمال بیشتری داشت که از درمان با متفورمین بهره ‌مند شوند. این یافته‌ ها نشان می ‌دهند که انتخاب روش پیشگیری از دیابت نوع ۲باید متناسب با ویژگی ‌های فردی باشد.

کاربرد مدل در دنیای واقعی

مدل پیش‌بینی خطر برای استفاده عمومی در آدرس https://diabetesriskcalculator.phs.wakehealth.edu در دسترس است. بزرگسالان می ‌توانند اطلاعات خود را برای هر متغیر وارد کنند و تعیین کنند که آیا مداخله سبک زندگی فشرده یا متفورمین، با خطر ۳ساله کمتر برای ابتلای آنها به دیابت نوع ۲مرتبط است یا خیر.

دکتر بنکس، گفت: «این ابزار آنلاین می ‌تواند به نشان دادن و تعیین کمیت مزایای بالقوه‌ ای که متناسب با مشخصات بالینی بیمار هستند، کمک کند و به هدایت بحث‌ های بیمار و پزشک در مورد مزایای شروع یک مداخله پیشگیرانه و اینکه کدام مداخله ممکن است برای یک فرد بهینه باشد، کمک نماید».

دکتر بنکس خاطر نشان کرد که ابزار پیش ‌بینی خطر محدود به مداخله شدید سبک زندگی و متفورمین است، زیرا این مداخلات در DPP ارزیابی شده ‌اند. مدل‌ های پیش‌ بینی خطر آینده باید شامل درمان ‌های اضافی موجود برای پیشگیری از دیابت نوع ۲باشند.

دکتر بنکس، گفت:طراحی مطالعه ‌ی اولیه، مدل را محدود می ‌کند تا فقط تخمین‌ های خطر را برای مداخلات پیشگیرانه در صورتی که به‌ صورت جداگانه انجام شوند، ارائه دهد: یعنی مداخله‌ ی شدید در سبک زندگی برای کاهش وزن یا درمان با متفورمین همراه با رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم. او افزود که بررسی تأثیر ترکیبی این دو روش پیشگیری از دیابت نوع ۲می ‌تواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار ما قرار دهد.

منبع:

https://www.healio.com/news/endocrinology/20250507/prediction-model-compares-lifestyle-intervention-metformin-for-preventing-type-2-diabetes